SOA: Hoe loop je het op?

De meeste soa worden opgelopen bij onveilig vrijen (vrijen zonder condoom). Enkele soa kunnen tijdens de zwangerschap of tijdens de geboorte worden overgedragen van moeder op kind.

Een soa krijg je niet door: uit het kopje van een ander te drinken, een hoestbui, insectenbeten, te zwemmen in een zwembad, of door een (vieze) WC-bril.

Soa worden overgedragen via sperma, bloed, vaginaal vocht en bij contact tussen slijmvliezen.
Slijmvliezen zitten op de genitaliën, maar ook rond de anus en in de mond. Dus ook door orale seks kun je een soa oplopen en overdragen.
‘Voor het zingen de kerk uit’, waarbij er zonder condoom wordt gevreeën, maar de penis voor het orgasme wordt teruggetrokken is ook geen goede techniek om het risico op een soa te beperken.
Het contact tussen de slijmvliezen (mond, penis, vagina, anus) is al voldoende om een soa over te dragen.

Er zijn verschillende soorten verwekkers van soa; bacteriën, virussen en parasieten.
Hiv, het virus dat aids veroorzaakt, is ook een seksueel overdraagbare aandoening. Hiv kan worden overgedragen door sperma en bloedcontact op de slijmvliezen, bijvoorbeeld bij onveilig vrijen.

Een hiv-test is pas drie maanden nadat je onveilig hebt gevreeën zinvol. Het duurt drie maanden voordat er antistoffen tegen hiv in je bloed zijn aangemaakt en de arts kan bepalen of je seropositief bent.

Risico’s op een hiv-infectie:

Je hebt risico gelopen wanneer je:
Onveilige seks hebt gehad met iemand die hiv-positief is of met iemand waarvan je niet weet of die hiv-positief is.
Onveilige seks houdt in: vaginale- of anale seks zonder gebruik van condoom, of orale seks (pijpen en beffen) waarbij sperma of (menstruatie) bloed in de mond is gekomen.
Andere risico's op overdracht van hiv:
Als je drugs hebt gespoten met injectienaalden die al door anderen waren gebruikt.
Als je jezelf hebt geprikt met een gebruikte injectienaald.
Voor meer informatie over gelopen risico kun je het best contact opnemen met de Aids Soa Infolijn. Met de medewerkers van de Infolijn kun je een risico-inschatting maken en ze kunnen je direct doorverwijzen naar de juiste adressen voor test of behandeling.
De Aids Soa Infolijn, 0900 - 204 204 0 of 0900 - AIDSSOA, is 24 uur per dag bereikbaar en kost 10 eurocent per minuut

Wat te doen als je heel kort geleden risico gelopen hebt?

Er kan een acute situatie ontstaan waarin je een grote kans loopt op een hiv-infectie. Bijvoorbeeld bij een gescheurd condoom van een hiv-positieve partner. Of als je jezelf prikt aan een gebruikte injectienaald. In dat geval kan je overwegen om een PEP-behandeling (Post-Expositie Profylaxe) te doen. Deze behandeling met hiv-remmende medicijnen duurt een maand en is belastend. Als je denkt zo’n risico gelopen te hebben, moet je zo snel mogelijk ( in ieder geval binnen 72 uur) contact op te nemen met de sociaal-verpleegkundige of arts infectieziekten van de GGD in jouw regio.

Hiv en druggebruik

Je raakt niet geïnfecteerd met hiv door drugs te gebruiken. Mensen die drugs spuiten en elkaars naalden gebruiken, lopen wel risico, omdat in de naalden en spuiten bloedresten achtergebleven kunnen zijn. Ook het gebruiken van andermans spuitattributen (zoals lepel, glas, water en watjes) en het overhevelen van drugs van de ene naar de andere spuit geven risico op besmetting. Het hiv-virus en andere virussen die ziekten verwekken, kunnen zo in de bloedbaan terechtkomen.

Hiv en bloedtransfusies

De kans om aids te krijgen door een bloedtransfusie is in Nederland vrijwel uitgesloten. Sinds juli 1985 worden alle bloeddonaties door testen gecontroleerd op antistoffen tegen hiv. Besmet bloed dat deze antistoffen bevat, wordt niet gebruikt. Hetzelfde geldt voor andere Europese landen en de Verenigde Staten. In ontwikkelingslanden wordt het bloed niet altijd gecontroleerd.