Wat houdt een HIV-test in?

Door bloed te laten testen, kan je erachter komen of je het hiv-virus in je lichaam hebt. Als dat zo is heeft je lichaam antistoffen tegen het virus aangemaakt. Dit zijn stoffen die het lichaam maakt om virussen te bestrijden. De hiv-test (officieel hiv-antistoffentest) toont dus aan of je hiv-antistoffen in jouw bloed hebt. Als dat zo is, bent je hiv geïnfecteerd, ofwel hiv-positief.

Antistoffen tegen hiv zijn uiterlijk drie maanden na infectie in het bloed terug te vinden. Als je risico hebt gelopen, dan moet je dus altijd drie maanden wachten voordat je de hiv-test kan doen.

Wel of niet testen?

De hiv-test maakt een einde aan de onzekerheden waar je misschien al enige tijd mee rondloopt. Als blijkt dat je geen hiv in het lichaam hebt, is dat een hele geruststelling.
Maar ook als de uitslag uitwijst dat je wel bent geïnfecteerd, kan dat voor opluchting zorgen. Je kunt vanaf dat moment je gezondheid gericht laten controleren en op tijd met een behandeling starten. Hierdoor is de kans dat je gezond blijft groter en kun je ervoor zorgen dat je hiv de baas blijft!
Als je zwanger bent, heb je een extra reden om je te laten testen. Je kunt, als je hiv-positief en zwanger bent, met medicijnen de kans aanzienlijk verkleinen dat je hiv tijdens de zwangerschap of in de periode erna overdraagt op jouw baby.
Het besluit om je op hiv te laten testen gaat waarschijnlijk met veel twijfels en onzekerheden gepaard. Als je het moeilijk vindt die beslissing te nemen, is het goed om daarbij steun te zoeken. Bij iemand uit je eigen omgeving, of de huisarts, een sociaal-verpleegkundige bij de GGD of via de Aids Soa Infolijn.
Bedenk van te voren wel het volgende:
Het horen van een positieve testuitslag roept vaak veel onzekerheden en vragen op. Hoe ziet mijn toekomst eruit?

Moet ik het geheim houden?

Hoe zullen mijn partner, familie, vrienden, collega’s of werkgever reageren als ik de testuitslag vertel?
De testuitslag kan het afsluiten van (levens)verzekeringen, onder andere voor een hypotheek, in de weg staan. In de gezondheidsverklaring bij deze verzekeringen wordt gevraagd of je aids hebt of hiv-positief bent. Als je dat bevestigend beantwoordt, zal je meestal van verzekering worden uitgesloten of een verhoogde premie moeten betalen. Dit geldt ook voor een particuliere ziektekostenverzekering. Sommige landen laten mensen met hiv en aids niet toe.

Wat gebeurt er als je een hiv-test doet?

Voordat een hiv-test wordt gedaan, vindt er eerst een voorgesprek plaats. Daarin wordt gesproken over de aanleiding voor de test en worden voor- en nadelen op een rij gezet. Je beslist dan zelf of je jezelf laat testen. Voor een hiv-test is altijd jouw uitdrukkelijke toestemming nodig.
Het duurt meestal zo’n tien dagen voordat de uitslag bekend is. Dit duurt zo lang omdat er altijd nog een bevestigingstest wordt gedaan. De uitslag wordt persoonlijk meegedeeld, dus niet via de telefoon. In het nagesprek zal de arts of hulpverlener de uitslag van de test met je bespreken. De uitslag is geheim en mag door niemand anders dan jou aan anderen worden verteld. In het voor- en nagesprek kun je met de arts of hulpverlener ook bespreken hoe je in de toekomst risico’s kunt vermijden.

De uitslag: positief of negatief

Het lijkt misschien verwarrend, maar een negatieve testuitslag betekent goed nieuws: er zijn geen antistoffen in jouw bloed gevonden. Als je de laatste drie maanden voor de test inderdaad geen risico meer hebt gelopen, dan kun je ervan uitgaan dat je niet met hiv bent geïnfecteerd.
Een positieve uitslag betekent dat er wel antistoffen in jouw bloed aanwezig zijn. Je bent met hiv geïnfecteerd, ook al merkt je er misschien nog niets van. Het is belangrijk om je gezondheid goed in de gaten te laten houden door de huisarts. De huisarts zal je doorverwijzen naar een specialist, die je goed kan begeleiden en voorlichten over de mogelijkheden om de hiv-infectie te behandelen

Anoniem testen?

De uitslag van een hiv-test is altijd geheim. Als u niet wilt dat de huisarts, het ziekenfonds of de ziektekostenverzekering weet dat je jezelf hebt laten testen, kun je kiezen voor een anonieme test. In dat geval komt er op het buisje met bloed dat naar het laboratorium wordt gestuurd, alleen een code of valse naam te staan. Behalve jij zelf en degene die het bloed afneemt, weet dus niemand anders van wie het bloed is.
Je kan je anoniem laten testen bij de GGD of de afdeling geslachtsziekten van het ziekenhuis. Via de huisarts kan dit niet.

Verplicht testen?

In Nederland is een hiv-test niet wettelijk verplicht. In ons land staat voorop dat het afnemen van een hiv-test een vrijwillige en individuele keuze is, waarvoor jouw uitdrukkelijke toestemming nodig is. De hiv-test mag geen onderdeel zijn van de medische keuring bij sollicitaties, omdat mensen met hiv vaak gewoon kunnen (blijven) werken. Ook hoef je de uitslag van een test niet aan een werkgever mee te delen.
Voor het afsluiten van bepaalde verzekeringen is een hiv-test soms wel een voorwaarde. Dit is het geval bij (levens)verzekeringen en bij hypotheken (met levensverzekering) boven de € 146.045. Het geldt ook voor het afsluiten van een arbeidsongeschiktheidsverzekering vanaf € 29.210 eerstejaarsrisico en € 19.470 of meer voor latere jaren. Weigering van dat verzoek kan tot gevolg hebben dat de hypotheek of verzekering wordt geweigerd. Meer informatie hierover is ook verkrijgbaar bij het Servicepunt van de Hiv Vereniging.